Dịch bệnh Covid đang hoành hành trên khắp thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Ngoài việc thực hiện 5k để bảo vệ mình thì tiêm Vaccine là một cách quan trọng để đề phòng và giảm thiểu sự ảnh hưởng tiêu cực của virus. Tiêm Vaccine phòng covid-19 đang là chủ đề được rất nhiều người quan tâm. Dưới đây là thông tin của 4 loại vaccince được sử dụng nhiều nhất ở Việt Nam: AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Sino Vaccine. 

Có 3 cách tiếp cận chính để thiết kế ra các loại vắc xin. Sự khác biệt chính của 3 cách thiết kế đó là: 

1.  Sử dụng toàn bộ vi rút hay vi khuẩn để tạo ra vắc xin; 
2. Chỉ sử dụng những thành phần của vi rút có tác dụng khởi phát hệ thống miễn dịch; 
3.  Chỉ sử dụng những vật liệu di truyền của vi rút nhằm cung cấp cho cơ thể các hướng dẫn để tạo ra các protein cụ thể (giống protein có trong vi rút) có tác dụng khởi phát hệ thống miễn dịch.

1/ Vaccine Covid-19 (Vero Cell) Inactivated ( SINOVACCINE)

 

Vaccine Covid-19 (Vero Cell) Inactivated được nghiên cứu và sản xuất tại Viện Sinh phẩm Bắc Kinh thuộc tập đoàn dược Sinopharm, Trung Quốc. Loại vaccine này sử dụng công nghệ bất hoạt với sự hỗ trợ tế bào Vero. Đây là phương pháp truyền thống của nhiều loại vaccine trước đây, sử dụng các phần tử virus đã chết (bất hoạt) để tiếp xúc với hệ thống miễn dịch của cơ thể, từ đó tạo kháng thể bảo vệ.

Vaccine Sinopharm được Tổ chức Y tế giới (WHO) chấp thuận sử dụng trong trường hợp khẩn cấp vào ngày 7/5/2021. Bộ Y tế cũng đã phê duyệt có điều kiện cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19 ngày 3/6.

Trong một thông cáo báo chí do đại diện Sinopharm tại Việt Nam hôm 31/5, hãng này cho biết hiệu quả bảo vệ của vaccine đạt 79,34%.

Tính đến đầu tháng 5, ít nhất 70 quốc gia và vùng lãnh thổ đang sử dụng vaccine Covid-19 của Sinopharm. Tổng số liều đã cung cấp là 400 triệu.

2/ Vaccine phòng COVID-19 AstraZeneca

Vắc xin AstraZeneca phòng Covid-19 được sản xuất từ một loại virus khác (thuộc họ adenovirus) đã được biến đổi có chứa gen để tạo ra protein gai cho vi rút Covid-19. Đây là một loại protein nằm trên bề mặt của vi rút mà vi rút cần để xâm nhập vào các tế bào trong cơ thể.

Vaccine này được tiêm cho người trên 18 tuổi. Thời gian tiêm giữa 2 mũi từ 8-12 tuần.

Hiệu quả bảo vệ sau tiêm mũi 1 đạt 76% và hiệu quả cao nhất sau 21 ngày. Đồng thời loại vaccine này cũng làm giảm 48,7% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Alpha; giảm 30% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Delta.

Sau khi hoàn thành 2 mũi tiêm sẽ đạt 82%, đồng thời giúp giảm 74.5% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Alpha; giảm 67% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Delta.

Đối với người lớn tuổi (Việt Nam không ưu tiên tiêm cho người trên 65 tuổi tiêm vaccine này) thì hiệu quả đạt 60% ở người trên 70 trong việc ngăn ngừa COVID-19 kéo dài 6 tuần sau liều đầu tiên; giảm 73% nhập viện liên quan COVID-19 ở người trên 80 tuổi. Giảm 80% trong việc ngăn ngừa nhập viện ở người già từ 80 tuổi trở lên có mắc các bệnh mạn tính đi kèm.

3/ Vaccine phòng COVID-19 Pfizer

Vaccine Pfizer ứng dụng công nghệ vật liệu di truyền, sử dụng mRNA làm “mồi nhử” hướng dẫn hệ miễn dịch chống lại mầm bệnh, bằng cách kích thích các tế bào trong cơ thể người tạo ra protein virus. Khi hệ miễn dịch của cơ thể tiếp xúc với protein sẽ sinh ra kháng thể chống lại, từ đó các tế bào miễn dịch nhận biết được virus SARS-CoV-2 và chống lại Covid-19 hiệu quả.

Đây là vaccine được chỉ định tiêm cho người trên 12 tuổi. Nhưng giai đoạn đầu chiến dịch tiêm chủng chỉ khuyến khích các đối tượng có bệnh nền để tạo kháng thể một cách chủ động, nên chưa tiêm rộng rãi cho người từ 12-16 tuổi, mà ưu tiên tiêm cho người trên 65 tuổi và 16 đến 18 tuổi.

Thời gian chờ giữa 2 mũi tiêm từ 3 đến 6 tuần. 

Hiệu quả bảo vệ sau tiêm mũi 1 đạt 52%, đồng thời giúp giảm 47.5% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Alpha; giảm 35.6% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Delta.

Sau khi hoàn thành 2 mũi tiêm thì đạt 95% hiệu quả phòng bệnh, đồng thời giúp giảm 93.7% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Alpha; giảm 88% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng đối với biến chủng Delta.

Đối với người cao tuổi, sau khi tiêm mũi 1, hiệu quả bảo vệ người trên 70 tuổi đạt 61%. Hoàn thành 2 mũi tiêm giúp giảm 94,7% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng.

4/ Vaccine phòng COVID-19 Moderna

Vi-rút SARS-CoV-2 có gắn các protein hình gai mà nó dùng để xâm nhập vào tế bào con người. Những protein hình gai này sẽ trở thành mục tiêu nhắm đến của các loại vắc-xin và phương pháp điều trị tiềm năng.

Tương tự như vắc-xin Pfizer-BioNTech, vắc-xin Moderna dựa vào các thông tin di truyền của vi-rút để tạo ra protein gai.

Vaccine này được tiêm cho người trên 18 tuổi. Thời gian chờ giữa 2 mũi từ 4-6 tuần.

Sau tiêm, cơ thể bắt đầu có miễn dịch sau 14 ngày từ mũi 1. Hiệu quả đạt được là 51,8%. Khi hoàn thành mũi tiêm thứ 2, hiệu quả phòng bệnh đạt 94.1%.

Ở người từ 65 tuổi trở lên nếu được tiêm đủ 2 mũi vaccine Moderna sẽ giúp giảm 86.4% nguy cơ mắc COVID-19 có triệu chứng.

Thông tin thêm: 

Tính đến ngày 8/7/2021, Bộ Y tế đã phê duyệt có điều kiện một số vaccine cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch bệnh COVID-19, bao gồm: vaccineCOVID-19 Vaccine AstraZeneca do hãng AstraZeneca sản xuất; vaccineGam-COVID-Vac (tên khác là SPUTNIK V) của JSC Generium – Liên Bang Nga; vaccineCOVID-19 Vaccine (Vero Cell), Inactivated (tên khác là SARSCoV-2 Vaccine (Vero Cell), Inactivate) của Beijing Institute of Biological Products Co., Ltd. – Trung Quốc; vaccineComirnaty của hãng Pfizer;  vaccineCOVID-19 Vaccine Moderna của hãng Moderna.

Hầu hết các vaccine phòng COVID-19 hiện nay đều tiêm 2 liều (khoảng cách giữa hai liều theo hướng dẫn của nhà sản xuất), cụ thể:  vaccineCOVID-19 Vaccine AstraZeneca: Mũi 1 cách mũi 2: 8-12 tuần; vaccineGam-COVID-Vac (tên khác là SPUTNIK V): Mũi 1 cách mũi 2: 3 tuần; vaccineComirnaty: Mũi 1 cách mũi 2: 3 tuần;  vaccineSARSCoV-2 Vaccine: Mũi 1 cách mũi 2: 3-4 tuần; vaccineCOVID-19 Vaccine Moderna: Mũi 1 cách mũi 2: 4 tuần.

Phần lớn các vaccine phòng COVID-19 được bảo quản ở nhiệt độ 2-8 độ C (Bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất và Bộ Y tế đối với từng loại vaccine) và có hạn sử dụng trong khoảng từ 6 – 24 tháng tùy theo khuyến cáo của nhà sản xuất và Bộ Y tế đối với từng vắc xin.